از اولین سنگهای یادبود تا نمادهای فرهنگ ایرانی
از زمانهایی که حتی خط نداشتیم، سنگ قبر هایی ساده برای نشان دادن محل دفن استفاده میشد اما با گذشت قرنها، این سنگهای بینقش کمکم تبدیل شدند به لوحهایی هنری، مملو از حکاکیها، نمادها و اشعار معنوی که بازتابدهنده باورها، فرهنگ و هنر مردم ایران هستند
. در این صفحه، سراغ تحول تاریخی سنگ قبرها میرویم: از نشانههای ساده و ابتدایی تا نقشمایههای گیاهی، حیوانی یا حتی نشانههای شغلی که روح و هویت فرهنگی نیاکان ما را بر روی سنگها ثبت کردهاند.
تاریخچه سنگ قبر های ایران رسم نشانه گذاری بر محل دفن میت به پیش از اختراع خط باز می گردد، اما سبب مرسوم شدن کاربرد سنگ قبر چه در ایران و چه در دیگر جاهای جهان معلوم نیست. نظریه های زیادی در این باره عنوان شده که برخی معقول و برخی دور از ذهن اند.
دوران اسلامی
با ورود اسلام به ایران، آیین تدفین در این کشور تغییر کرد. در اسلام، دفن مردگان در خاک به عنوان یکی از اصول مهم شریعت مورد تاکید قرار گرفته است. به همین دلیل، کاربرد سنگ قبر در ایران نیز رونق گرفت.
سنگ قبر های قدیمی
سنگ قبر های دوره سلجوقی
در دوره سلجوقی، سنگ قبر ها با تزئینات کنده کاری شده از آیات قرآن، نقوش گیاهی و هندسی و تصاویر انسانی و حیوانی تزئین می شدند.
سنگ قبر های دوره صفوی
در دوره قاجار، سنگ قبر ها با تزئینات ساده تر و سبک تر تزئین می شدند. در این دوره، از سنگ های ساده تر مانند سنگ آهک و سنگ گچ نیز در ساخت سنگ قبر ها استفاده می شد.
در دوره معاصر، سنگ قبر ها با تزئینات متنوعی ساخته می شوند. در این دوره، از سنگ های طبیعی و مصنوعی با رنگ ها و طرح های مختلف در ساخت سنگ قبر ها استفاده می شود.
قبرستان های قدیمی
قبرستان ها از جمله قدیمی ترین آثار تاریخی بشر هستند که از گذشته های دور تاکنون وجود داشته اند. قبرستان ها نه تنها مکانی برای دفن مردگان هستند، بلکه می توانند بیانگر فرهنگ، تاریخ و اعتقادات مردم یک جامعه باشند.
قبرستان های پیش از تاریخ
قدیمی ترین قبرستان های ایران به دوران پیش از تاریخ باز می گردد. در این دوران، مردم بر اساس اعتقادات و آیین های خود مردگان خود را به شیوه های مختلف دفن می کردند.
با ورود اسلام به ایران، آیین تدفین در این کشور نیز تغییر کرد. در اسلام، دفن مردگان در خاک به عنوان یکی از اصول مهم شریعت مورد تاکید قرار گرفته است. به همین دلیل، قبرستان ها در ایران به تدریج گسترش یافتند.در دوران اولیه اسلام، قبرستان ها معمولاً ساده و فاقد تزئینات بودند. با گذشت زمان، قبرستان ها تزئینات بیشتری پیدا کردند و به تدریج به یک هنر شاخص در ایران تبدیل شدند.
قبرستان های دوره سلجوقی
سنگ قبر در اسلام
در دوران اولیه اسلام، سنگ قبر ها ساده و فاقد تزئینات بودند. با گذشت زمان، سنگ قبر ها تزئینات بیشتری پیدا کردند و به تدریج به یک هنر شاخص در ایران تبدیل شدند.
امروزه، قبرستان ها در ایران به عنوان یک هنر شاخص شناخته می شوند. قبرستان ها علاوه بر جنبه کاربردی، جنبه تزئینی و هنری نیز دارند. قبرستان ها می توانند بیانگر فرهنگ، تاریخ و اعتقادات مردم یک جامعه باشند.