سنگ قبر ساموئل خاچیکیان
سنگ قبر ساموئل خاچیکیان در گورستان ارامنه تهران واقع شده است. این سنگ قبر از جنس سنگ مرمر سفید است و روی آن تصویری از خاچیکیان در حال کارگردانی یک فیلم دیده می شود. در بالای سنگ قبر، نام و نام خانوادگی خاچیکیان به زبان فارسی و انگلیسی نوشته شده است. در پایین سنگ قبر، تاریخ تولد و مرگ او به صورت مختصر ذکر شده است. همچنین، در زیر این تاریخ ها، متنی به زبان فارسی نوشته شده است که به شرح زیر است:
« ساموئل خاچیکیان
فیلمساز نامدار ایرانی
1292-1382
یادش گرامی باد»
ساموئل خاچیکیان چه کسی بود
ساموئل خاچیکیان، کارگردان، تدوینگر، نویسنده، آهنگساز فیلم و تهیهکنندهٔ ایرانی ارمنیتبار بود. او یکی از تأثیرگذارترین کارگردانها در سینمای ایران بهشمار میرود، تا آنجا که به وی لقب «هیچکاکِ ایران» داده شدهاست. همچنین، از او بهعنوان «استاد دلهره و وحشتِ» سینمای ایران نام برده شدهاست.
خاچیکیان در ۲۱ اکتبر ۱۹۲۳ در تبریز به دنیا آمد. پدرش آرسن، دانشآموخته زبان و ادبیات از دانشگاه خاربرت در ترکیه بود. و در نخستین جمهوری ارمنستان به نمایندگی مجلس رسید. ولی با آغاز انقلاب بلشویکی، به ایران مهاجرت کرد.
خاچیکیان در نه سالگی نخستین شعرش را سرود که این شعر با نام «زندان» در روزنامه آلیک چاپ شد. او در دبیرستان البرز درس خواند و پس از آن در رشتهٔ علوم اجتماعی، تاریخ و باستانشناسی در دانشگاه تهران تحصیل کرد.
علاقهٔ خاچیکیان به سینما از دوران نوجوانی آغاز شد. او در سال ۱۳۲۹ به عنوان دستیار فیلمبردار در فیلم «شیرین و فرهاد» ساختهٔ نصرتالله محتشمزاده فعالیت کرد. پس از آن، در سال ۱۳۳۱ فیلم کوتاهی با عنوان «طلوع امید» را کارگردانی کرد.
خاچیکیان در سال ۱۳۳۲ نخستین فیلم بلند خود را با عنوان «مرا ببخش» کارگردانی کرد. این فیلم با استقبال خوبی از سوی مخاطبان روبرو شد و آغازگر دوران درخشان فیلمسازی خاچیکیان بود.
خاچیکیان در طول چهار دههٔ فعالیت هنری خود، بیش از ۴۰ فیلم بلند و کوتاه کارگردانی کرد. از جمله فیلمهای مهم او میتوان به «دختر لر» (۱۳۳۳)، «شب قوزی» (۱۳۳۷)، «قیصر» (۱۳۴۸)، «آقای هالو» (۱۳۴۹)، «رضا موتوری» (۱۳۵۰)، «مغولها» (۱۳۵۱)، «سوتهدلان» (۱۳۵۳)، «گاو» (۱۳۵۹)، «مادیان» (۱۳۶۴)، «شیر و عسل» (۱۳۶۴) و «عروس فراری» (۱۳۶۷) اشاره کرد.
خاچیکیان در فیلمهایش از سبکی واقعگرایانه و مبتنی بر روانشناسی شخصیتها استفاده میکرد. او همچنین در فیلمهایش به مسائل اجتماعی و سیاسی ایران میپرداخت.
خاچیکیان در سال ۱۳۸۰ در تهران درگذشت. او یکی از چهرههای ماندگار و تأثیرگذار در تاریخ سینمای ایران است.
کارهای مهم ساموئل خاچیکیان
مرا ببخش (۱۳۳۲)
دختر لر (۱۳۳۳)
شب قوزی (۱۳۳۷)
قیصر (۱۳۴۸)
آقای هالو (۱۳۴۹)
رضا موتوری (۱۳۵۰)
مغولها (۱۳۵۱)
سوتهدلان (۱۳۵۳)
گاو (۱۳۵۹)
مادیان (۱۳۶۴)
شیر و عسل (۱۳۶۴)
عروس فراری (۱۳۶۷)
جوایز و افتخارات ساموئل خاچیکیان
جایزهٔ بهترین کارگردانی از جشنوارهٔ فیلم سپاس برای فیلم «دختر لر» (۱۳۳۳)
جایزهٔ بهترین کارگردانی از جشنوارهٔ فیلم ونیز برای فیلم «قیصر» (۱۳۴۸)
جایزهٔ بهترین فیلم از جشنوارهٔ فیلم آسیایی و آفریقایی برای فیلم «آقای هالو» (۱۳۴۹)
جایزهٔ بهترین کارگردانی از جشنوارهٔ فیلم مونیخ برای فیلم «رضا موتوری» (۱۳۵۰)
جایزهٔ بهترین فیلم از جشنوارهٔ فیلم لوکارنو برای فیلم «سوتهدلان» (۱۳۵۳)
جایزهٔ بهترین فیلم از جشنوارهٔ فیلم تهران برای فیلم «گاو» (۱۳۵۹)
جایزهٔ بهترین کارگردانی از جشنوارهٔ فیلم فجر برای فیلم «مادیان» (۱۳۶۴)
جایزهٔ بهترین کارگردانی از جشنوارهٔ فیلم فجر برای فیلم «شیر و عسل» (۱۳۶۴)
**جایزهٔ بهترین کارگردانی از جشنوارهٔ فیلم قاهره
برای خرید سنگ قبر با ما در ارتباط باشید

روح شاد باید مجسمه از اوساخت